“Waarom ik?!”

This page is also available in English

Er zijn maar weinig dingen in het leven die helemaal toevallig gebeuren. De kans dat ik de liefde van mijn leven tegenkom, bijvoorbeeld, is relatief klein omdat ik niet zo veel onderneem. De kans dat ik omkom in een terroristische aanslag is relatief groot omdat ik veel met het vliegtuig reis. Zelfs de loterij winnen kan alleen gebeuren wanneer ik een lot heb gekocht. Púúr geluk en ongeluk zijn extreem zeldzaam. Ik vraag me af: als het niet domme pech was, wat is dan wél de reden dat ik werd misbruikt? Of, iets theatraler: waarom ik?!

Niet alle kinderen hebben evenveel kans om slachtoffer te worden van seksueel misbruik. Waarom lopen sommige kinderen extra risico? Waarom was ik destijds een gemakkelijk slachtoffer vergeleken met mijn leeftijdsgenootjes? Die vraag is belangrijk, niet om mijzelf of mijn ouders de schuld in de schoenen te schuiven, maar om te laten zien hoe dat ‘verhoogde risico’ er destijds bij mij uit zag. Sterker nog, géén van de redenen die ik kan bedenken voor mijn eigen kwetsbaarheid zijn dingen waar ik zelf invloed op had. We kunnen en moeten de waarom-hij/zij-vraag beantwoorden zonder te vervallen in ouder- of victim-blaming. Immers, hoe kunnen we kinderen helpen die een verhoogd risico lopen op seksueel misbruik, als we niet eens weten hoe dat risico eruit ziet? Dit is waarom ik slachtoffer werd:

Ik verlangde naar liefde
Mijn ouders hebben gedaan wat ze konden om mijn broer, zus en mij een goed thuis te bieden. We hadden altijd genoeg te eten, warme kleren, werden niet geschopt of uitgescholden, en kwamen elke dag op tijd op school. Ons huis was een veilige plek. Het was ook een kille en stille plek. We praatten niet over onze dag, laat staan over dingen die belangrijk waren. We knuffelden niet en vochten niet. We vroegen nooit om hulp. We werden niet getroost, want we waren nooit verdrietig. We kregen nooit straf, want we deden nooit iets wat niet mocht. We leefden als een soort menselijke machine. Ik voelde me niet eenzaam, want ik voelde überhaubt niet zoveel. Toen er iemand voorbij kwam die lief voor me was, viel ik als een blok voor hem. Hij deed dingen voor mij die niemand ooit gedaan had, zoals me een lift geven als het regende. Hij vroeg hoe het op school ging, en thuis, en vertelde me over zijn leven. Hij hield me vast zoals volwassenen dat doen. Ik had me nooit gerealiseerd hoezeer ik verlangde naar liefde en aandacht, tot ik (dacht dat ik) het vond. Ik was kwetsbaar omdat ik gezien wilde worden.

Ik voelde me verantwoordelijk voor de problemen van anderen
Het misbruik begon toen ik twaalf was, tijdens de scheiding van mijn ouders. Ik raakte verstrikt in een grote-mensen conflict over overspel, leugens en heel veel geld. Wat ik niet begreep was dat het conflict absoluut niets met mij te maken had. Ik dacht dat ik de aanleiding was van alle problemen, en deed alles wat ik kon om iedereen te vriend te houden. Die hele situatie was een enorme risico-factor. De dader reageerde zijn woede af op mij. Ik was op het verkeerde moment op de verkeerde plek, en bleef daar omdat ik me verantwoordelijk voelde.

Er werd niet op mij gelet
Het kostte mijn ouders heel veel moeite om met hun eigen problemen te dealen. Bovendien vertrouwden ze erop dat mijn broer, zus en ik verstandige keuzes maakten. Van ‘ouderlijk toezicht’ was eigenlijk geen sprake; wij losten onze eigen problemen op. Ik ben ervan overtuigd dat deze opvoed-strategie heeft gemaakt dat we zijn uitgegroeid tot sterke en onafhankelijke volwassenen. Als er niets ingrijpends was gebeurd, had het waarschijnlijk heel goed uitgepakt. Maar dat was niet zo. Nadat ik voor het eerst verkracht was kwam ik thuis in een leeg huis, op mijn broer en zus na die al sliepen. Op zaterdagen was ik vaak uren van huis, en vroeg niemand waar ik was. Ik verwijt het mijn ouders niet. Ze hadden veel aan hun hoofd en deden wat ze dachten dat goed was. Ik denk dat het misbruik had kunnen worden voorkomen, of tenminste eerder had kunnen worden gestopt, als er beter op me was gelet.

Ik wist helemaal niets van relaties
Mijn ouders leefden ieder op hun eigen eilandje in het gezin. Voor zover ik kon zien hielden ze niet van elkaar. Ik kan me bijvoorbeeld niet één omarming herinneren. Ze hielden nooit elkaars hand vast, en deden nooit wat samen. Één zoen op de wang is me bijgebleven, omdat het zo’n vreemde gewaarwording was. Mijn kindertijd heeft me niet veel geleerd over ‘relaties’. Ik wist niet dat een relatie meer kon zijn dan bij elkaar in huis wonen. Toen ik een relatie kreeg met de man die me later zou misbruiken, voelde ik me als een ruimtevaarder op een vreemde planeet. Hij liet me zijn versie van een ‘relatie’ zien (een versie met geweld, misbruik en verkrachting), en ik dacht ‘dat is dus hoe relaties zijn’. Voorlichting is zo belangrijk. Niet alle kinderen hebben thuis de kans om te leren over gezonde relaties.

Ik bevroor
In acuut gevaar kun je vechten, vluchten or bevriezen. Kiezen kan niet: je lichaam reageert instinctief en automatisch. De enige risicofactor waarvan ik denk dat het gewoon domme pech is, is dat ik bevroor. Ik ben zo iemand die heel stil blijft zitten en wacht tot de storm voorbij is. Was ik maar zo iemand die terugvocht! Dan kan ik hem van me af geduwd en hem het vel van zijn armen gekrabd. Had ik maar dat instinct gehad om te vluchten, dan was ik weggerend en had ik me verstopt op een veilige plek. Natuurlijk weet niemand hoe het dan met me was afgelopen, maar toch. Ik had geen schijn van kans, omdat ik toevallig zo iemand ben die bevriest.

Als deze blog je iets teveel doet denken aan een kind in jouw omgeving, kom dan alsjeblieft in actie. Laat weten dat je er voor hem/haar bent, haal hem/haar uit de conflict situatie, hou in de gaten hoe het met hem/haar gaat, en praat over wat wel en niet OK is in een relatie. Dankjewel.

Geef me een paar minuten om je reactie te lezen voordat hij hieronder verschijnt

foto: Ladybird Books

Share your thoughts!

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s